Coğrafya Selçuklu Kervansarayı - Kars

Kervansaray, Ani Ören Yeri’nde “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak tescillenmiş yapılardan biridir. Surp Arak’elots Kilisesi olarak da bilinir.

Şehrin batı kesiminde, Gürcü Kilisesi’nin güneydoğusunda yer alan yapının inşa tarihi ve banisi bilinmemektedir. Üzerinde bulunan en eski kitabe 1031 tarihlidir.


Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Günümüzde büyük oranda tahrip olmuş durumdaki yapı, kırmızı, siyah ve kahverengimsi düzgün kesme taşlarla inşa edilmiş olup dışta doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen, içte tetrakonchos (dört yapraklı yonca) planlıdır. Kuzey ve güney cephesi eksenine yerleştirilmiş iki girişi vardır.

Köşe mekânlarının birer şapel gibi düzenlenmesi, bu mekânlar ile merkezdeki kare planlı mekânın üzerine örten kubbeyle birlikte yapının beş kubbeye sahip olması ve bunun yapının dış görümünde oluşturduğu etki, Surp Arak’elots Kilisesi’ni tüm benzerleri arasında eşsiz kılmaktadır.

Kilisenin güneyine eklenen gavit daha sağlam durumdadır. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olan mekânın doğu cephesi, Selçuklu geleneğinde düzenlenmiştir ve bu nedenle yapı kervansaray olarak da tanımlanmıştır. Merkezde yer alan taç kapının süslemeleri geleneksel Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşımaktadır.

Kaynak:

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, “Ani Kültürel Peyzajı Yönetim Planı”